Kataliz, en basit ifadeyle bir kimyasal reaksiyonun gerçekleşme hızını artırmak amacıyla katalizör kullanılması. Katalizör, reaksiyonun daha düşük aktivasyon enerjisine sahip alternatif bir yol üzerinden ilerlemesine yardımcı olur.
Kolloidal sistemlerde parçacıklar çıplak gözle kolaylıkla fark edilemeyecek kadar küçük. Ancak bu parçacıklar gerçek bir çözeltide olduğu gibi moleküler düzeyde tamamen çözünmüş olmak zorunda değil. Bu nedenle kolloidler, çözeltiler ile daha büyük parçacıklara sahip süspansiyonlar arasında düşünülebilecek özel sistemler.
Halk arasında “kelebek hastalığı” olarak bilinen Epidermolizis Bülloza (EB), cildin son derece hassas ve kırılgan olmasına neden olan, çoğunlukla genetik kökenli nadir bir hastalık grubu. Hastalığın bu isimle anılmasının nedeni, hastaların cildinin bir kelebeğin kanatları kadar hassas olabilmesi.
Sağlıkla ilgili tetkik ve muayene sonuçlarında sıkça karşılaşılan ifadelerden biri “lezyon” kelimesi. Ultrason, MR, tomografi, röntgen veya dermatolojik muayene sonrasında raporda lezyon ifadesinin görülmesi, kişilerde endişeye neden olabilir. Ancak lezyon tek başına bir hastalık veya kanser tanısı anlamına gelmez.
Çölyak hastalığı, bağışıklık sisteminin gluten adlı proteine karşı anormal tepki vermesi sonucu ortaya çıkan kronik ve otoimmün bir ince bağırsak hastalığı. Buğday, arpa ve çavdar gibi tahıllarda bulunan gluten tüketildiğinde, bağışıklık sistemi ince bağırsağın iç yüzeyindeki villus adı verilen emici yapıların zarar görmesine neden olur.
Listeria bakterisi, gıda kaynaklı enfeksiyonlara neden olabilen ve özellikle hamileler, yaşlılar, bağışıklık sistemi zayıf olan bireyler ile yeni doğan bebekler için ciddi sağlık riskleri oluşturabilen bir bakteri. Doğada yaygın olarak bulunan bu bakteri, uygun olmayan koşullarda saklanan veya yeterince pişirilmeyen gıdalarda çoğalabilir.
“Ganglion” kelimesi tıpta farklı anlamlarda kullanılabilse de günlük kullanımda çoğunlukla ganglion kisti ifade edilir. Ganglion kisti; eklem veya tendon çevresinde oluşan, yuvarlak ya da oval şekilli bir şişliktir. İçerisinde eklem sıvısına benzer, yoğun ve jel kıvamında bir sıvı bulunur.
Kardiyak, tıp dilinde kalp ile ilgili anlamına gelen bir terim. Latince kökenli olan bu kelime, özellikle kardiyoloji alanında kalbin yapısı, fonksiyonları ve hastalıklarıyla ilgili durumları ifade etmek için kullanılır. Günlük yaşamda sıkça duyulan "kardiyak hasta", "kardiyak arrest", "kardiyak muayene" veya "kardiyak rehabilitasyon" gibi ifadelerin tamamı doğrudan kalple ilişkili.
Lobüle, Latince kökenli bir terim olup "küçük lob" anlamına gelir. Anatomide, bir organın veya dokunun daha büyük bir lobunun alt bölümlerini ifade etmek için kullanılır. Başka bir deyişle, lobüller bir organın fonksiyonel ve yapısal olarak daha küçük parçaları.
Ürobilinojen, vücudumuzda kırmızı kan hücrelerinin parçalanması sonucu oluşan doğal bir madde. Özellikle karaciğer, safra yolları ve bağırsak sistemiyle doğrudan ilişkili olan bu bileşik, idrar tahlillerinde sıkça kontrol edilir. İdrarda ürobilinojen seviyesinin normalden yüksek veya düşük çıkması, bazı sağlık sorunlarının habercisi olabilir.
Antidot kelimesi, özellikle sağlık ve tıp alanında sıkça kullanılan önemli bir terim. Günlük hayatta zehirlenme vakaları, ilaç doz aşımı ya da kimyasal maddelerle temas gibi durumlarda “antidot uygulandı” ifadesini duymak mümkün.
Konfüzyon, kişinin düşüncelerinde, algısında ve dikkatinde bozulma yaşadığı; çevresini, zamanı ya da olayları doğru şekilde değerlendiremediği bir zihinsel durum. Türkçede genellikle “zihin bulanıklığı” veya “bilinç bulanıklığı” olarak ifade edilir. Bu durum kısa süreli olabileceği gibi, altta yatan nedene bağlı olarak daha uzun süre de devam edebilir.
Mediastinal, tıpta mediasten adı verilen bölge ile ilgili anlamına gelir. Mediasten, göğüs boşluğunda iki akciğerin arasında yer alan anatomik alan. Kalp, yemek borusu, soluk borusu, büyük damarlar, lenf bezleri ve bazı sinir yapıları bu bölgede bulunur.
Antihistaminik, vücutta salgılanan histamin adlı kimyasal maddenin etkilerini azaltan veya engelleyen ilaçlara verilen isim. Histamin, bağışıklık sisteminin bir parçasıdır ve özellikle alerjik reaksiyonlarda aktif rol oynar.
Hipoksemi, kandaki oksijen seviyesinin normalin altına düşmesi durumu. Özellikle akciğerlerin yeterli oksijen alamadığı veya vücuda dağıtamadığı durumlarda ortaya çıkar. Vücudumuzun sağlıklı şekilde çalışabilmesi için oksijen hayati bir rol oynar; bu nedenle hipoksemi ciddi sağlık sorunlarına yol açabilir.
İzotonik terimi, genellikle sporcuların su ve elektrolit kaybını telafi etmek için kullandığı içeceklerde sıkça karşılaşılan bir kavram. Peki, izotonik nedir ve bu içeceklerin vücuda sağladığı faydalar nelerdir?
Folik asit, B grubu vitaminlerinden biri olan B9 vitamininin sentetik formu. Doğal hali ise “folat” olarak adlandırılır ve özellikle yeşil yapraklı sebzelerde bol miktarda bulunur. Vücudun sağlıklı şekilde çalışabilmesi için hayati öneme sahip olan folik asit, özellikle hücre yenilenmesi ve DNA sentezi süreçlerinde aktif rol oynar.
Koronal, Latince kökenli bir kelime ve “taç” anlamına gelen corona sözcüğünden türemiş. Genel olarak ön-arka düzlemle ilgili ya da vücudu ön ve arka olarak ikiye ayıran düzleme ait anlamında kullanılır. En yaygın kullanımı ise tıp ve anatomi alanında.
Tıp literatüründe sıkça karşılaşılan bu kavram, özellikle patoloji raporlarında yer aldığı için birçok kişinin merak ettiği bir terim. Metaplazi, vücuttaki bir hücre tipinin, bulunduğu dokuya uyum sağlamak amacıyla başka bir hücre tipine dönüşmesi anlamına gelir.
İnsülin direnci, son yıllarda en sık karşılaşılan metabolik sorunlardan biri. Özellikle kilo verememe, tatlı krizleri ve sürekli yorgunluk yaşayan kişilerde insülin direnci sıklıkla görülür. Peki insülin direnci nedir, neden oluşur ve nasıl tedavi edilir? Bu yazıda insülin direnci hakkında merak edilen tüm detayları bulabilirsiniz.
Atipik otizm, otizm spektrum bozukluğu (OSB) içinde yer alan ancak klasik otizm tanı kriterlerini tam olarak karşılamayan bir nörogelişimsel farklılık.
Donör, kendi vücudundan alınan bir doku, organ, hücre, kan veya biyolojik materyali başka bir kişinin tedavisinde kullanılmak üzere gönüllü olarak bağışlayan kişiye verilen isim. Donörlük, modern tıpta birçok hayat kurtarıcı tedavinin temelini oluşturur. Kelime kökeni olarak Latince “donare” (bağışlamak) fiilinden gelir ve “bağış yapan kişi” anlamını taşır.
Demans, tek başına bir hastalık adı değil; hafıza, düşünme, karar verme ve günlük yaşam becerilerinde ilerleyici bozulma ile seyreden bir durumlar grubunu tanımlayan genel bir terim. Halk arasında çoğu zaman “bunama” olarak da adlandırılır.
Düşük, gebeliğin genellikle 20. haftadan önce kendiliğinden sona ermesi durumudur. Tıbbi olarak “spontan abortus” olarak adlandırılır. Çoğu düşük, gebeliğin ilk 12 haftasında gerçekleşir ve sanılanın aksine oldukça yaygın bir durum.